Yakın tarihimizde birçok salgın hastalık oldu ve bir zaman sonra da çözümü bulundu. Fakat bu Korana virüsü ile ilgili pek çok akademik çevreler laboratuvar ortamında geliştirildiği konusunda açıklamalarda bulundu. Bir paronaya teorisinden çok bir öngörü yapmakta fayda gördüğümden bu yazıyı kaleme almak istedim. Belki gelecekte tarihe not düşmüş olmak istedim.

En çok yaşlılarımız bu virüsten etkilenmekte, peki bu etki kimin işine yarıyor? Tarihte Lidyalılar yaşlılarını yani üretime katkısı artık olamayanları törenle uçurumdan aşağıya atarlardı. Teknolojiye ayak uyduramayan, geçmişi bizlere unutturmayan yaşlılarımız bizler için çok değerli olmasına rağmen acımasız insanlık için ağır bir yük kabul edilmekte.

Virüs salgını sayesinde ne oldu? Evden dışarı çıkma çağrısı ile herkes eve kapandı. Hijyen için maximum tedbirler öğrenildi. İnternetten alış veriş hiç olmadığı kadar arttı. Uzaktan eğitim çok hızlı hayata geçti. Nakit para neredeyse ortadan kalktı. Amerika’da dronlarla ürün teslimatı 3-5 yıldır yapılmaya başlanmıştı zaten, robotlar ve yapay zekâ gündeme oturdu. Toplantılar artık sanal ortamlarda yapılır oldu. Telefonla iletişim hat safhada. Ekonomi bambaşka bir boyuta doğru taşınıyor bu boyutta insanlar nasıl üretecek ve para kazanacak, ya da yeni düzene ayak uyduramayıp da kazanamayanlar ne olacak? Soruları bu öngörümün oluşmasına sebep oldu.

Ekonomiyi yönlendiren ve bu dünyada en büyük payı elde eden küçük bir topluluk ağır sanayi ile insanları sömürmek yerine basit fakat ileri teknoloji ürünleri ile sömürmenin daha kolay olduğunu keşfetti. Artık internet ve ona bağlanan cihazlar olmadan yaşamak neredeyse imkânsız. İnsanların alışkanlıklarını takip etmek hatta yönlendirmek çocuk oyuncağı oldu. Hal böyle olunca bu düzene ayak uyduramayan doğal seleksiyona uğraması kaçınılmazdır.

Ağır metallerle savaş savaş nereye kadar, endüstri devrimleri sayesinde insan işgücü ihtiyacı da robotlar ve yapay zekâ sayesinde giderek azalmakta.  Dünyada her geçen gün meslekler kaybolmakta ve işsizlik artmaktadır. Bu noktada; VATANDAŞLIK TEMEL GELİRİ güçlü bir çözüm modeli olarak her geçen gün daha çok kabul görmektedir.

VATANDAŞLIK TEMEL GELİRİ; tüm vatandaşlarımıza, her bir bireye, herhangi bir sınırlama, ayrım veya şart olmaksızın, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği miktardaki parasal büyüklüğün, koşulsuz bir şekilde ve başkaca gelirlerinden bağımsız olarak, ömür boyu düzenli olarak ödenmesidir.

VATANDAŞLIK TEMEL GELİRİ; işsizlik, yoksulluk, toplumsal refah, sosyal adalet ve gelir dağılımındaki dengesizlikler, bireysel ve organize suçlar, terör, eğitim, sağlık ve kısaca insanlık ile ilgili birçok konuda, günümüzdeki ve gelecekteki problemlerimizin birçoğunun çözümüne önemli katkılar sağlayacak, hatta çözebilecek niteliktedir…

Dünyada; hem akademik, hem aktivist, hem de siyasi çevrelerde; hem ulusal, hem uluslararası anlamda; hem devletlerin, hem de sivil toplum örgütlerinin gündeminde olumlu bir dip dalgası olarak ilerlemekte olan “VATANDAŞLIK TEMEL GELİRİ” konusunu çok önemsiyorum.

Ülkemizde de en geniş anlamda tartışılması için çaba sarf eden VATANDAŞLIK TEMEL GELİRİ Araştırma, Geliştirme, Kültür ve Yayma Derneğine dikkatinizi çekmek ve bu konuda yapılan çalışmaları takip etmenizi öneriyorum.

İnsan hakları evrensel beyannamesi madde 25’e göre Vatandaşlı temel geliri bir insan hakkıdır.

           23 Mart 2020

Gökhan Taneri VURAL