Nadir Toprak Elementlerini ve faydalarını, nerelerde ve ne maksatla kullanıldığını öğrendikten sonra sanki ufkumuz açılıyor. Bildiklerimizi hatırlıyor ve tekrar ediyoruz, bilmediklerimizi de hayret ve sevinçle karşılayıp, öğreniyoruz. Hele bir de Nadir Toprak Elementlerinin “Teknolojik Üstünlüğün Merkezine Yerleştiğini” öğrenince sevincimiz kat kat artıyor.

Bu değer ve konular bildiğimiz “Fizik ve Kimya Dersleri ile İlgili” pozitif ve ana konulardır. Dolayısı ile bu konular bizi ilim, bilimsel ve teknik alanda yapılan ve yapılması gereken iş, faaliyetlerin araştırmalarına sevk ediyor. Gelin bildiklerimizi tekrar edelim ve unuttuklarımızı tekrar hatırlamaya çalışalım.

ELEMENT ve ATOMLAR ile ilgili BAZI TERİM ve KAVRAMLAR:

Nadir Toprak Elementlerini daha iyi tanıyabilmek ve hangi guruba dâhil olduklarını öğrenmek için metalleri “A ve B gurubu metaller olarak” sayıp, sıralayalım:

(A ) GURUBU ELEMENTLER: (Metaller ve Gazlardan oluşmaktadır.)

1A GR. Alkali Metaller(Lİ, Na, Rb, Cs, Fr’dir.) Na ve K doğada en çok bulunan alkali metallerdir.

2A GR. Toprak Alkali metaller(Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra,)

3A GR. Toprak Metaller = 3A/Bor Gr.( bor, aliminyum, galyum, indiyum, talyum, unutriyum)

4A GR. Karbon Gr.(karbon, germanyum, kalay, kurşun)

5AGR.  Azot GR (azot, fosfor, arsenik, antimon, bizmut,)

6AGR.  Oksijen GR.(oksijen, kükürt, selenyum, tellür, polonyum)

7AGR. Halojenler (flor, klor, brom, iyot, astatin, tennesin)

8A GR. Soygazlar(Asal gazlar) = (helyum, neon, argon, kripton, ksenon, radon)

*A GRUBU Elementler Toplam Olarak = 45 Elementten oluşur.

(B) GURUBU ELEMENTLER = METALLER’dir.

B gurubu elementlerin hepsi metaldir. 10 adettir. 1B ile başlamaz. 2A ile 3A GR. arasında yer alır.

(Demir, kobalt, nikel, skandiyum, itriyum, titanyum, vanadyum, krom, manganez, rutenyum=10 Ad.)

ELEMENT ve ATOMLAR ile ilgili ESAS ve DİĞER TERİM ve KAVRAMLAR:

-Atom nedir: Bir elementin kimyasal özelliklerini taşıyan en küçük yapı taşıdır. Çekirdek ve yörüngesindeki eksi yüklü elektronlardan oluşur. Atom Çekirdeğinin içinde artı yüklü Protonlar ve yüksüz Nötronlar bulunur.*Atom numarası; Atom çekirdeğindeki proton yükünü  = sayısını gösterir.

-Element nedir: Aynı cins atomlardan oluşan ve farklı kimyasal yollarla kendisinden daha basit ve farklı maddelere ayrılmayan saf maddelere verilen isimdir. Her elementin farklı atom numarası vardır.

-Füzyon: Atom parçalarının birleşmesi reaksiyonudur. Hafif radyoaktif atomların birleşerek daha ağır atomları meydana getirdiği nükleer tepkimelere Füzyon denir. (Örnek Hidrojen Bombası)

-Fisyon: Atom çekirdeğinin zorlanmış olarak (Nükleer Reaktörler ile) parçalanmasıdır. Ağır Radyoaktif maddelerin dışarıdan nötron bombardımanına tutularak daha küçük atomlara parçalanmasına fisyon denir. (Örnek Atom Bombası)

-Nötron Bombası: Atom çekirdeği içindeki yüksüz nötronların parçalanmasıyla elde edilen bombalar.

-Molekül: Birbirine bağlı guruplar halindeki atomların oluşturduğu en küçük temel yapısına verilen addır. Moleküller yapılarında birden fazla atom içerirler. Diğer bir ifade ile molekül bileşiği oluşturan atomların eşit oranlarda bulunduğu en küçük birimdir.

-Bileşik: İki veya daha fazla elementin sabit bir oranda kimyasal olarak birbirine bağlanması ile oluşan kimyasal maddelerdir.

-Mineral: Yer kabuğunda bulunan kimyasal maddelerdir. Mineral üretimi yapılabilen minerallere Cevher denir. Her mineralin üretimi yapılmaz, belirli bir oranda tenör içermesi gerekir.

Tenör: Bir cevherin içerisinde bulunan değerli metal miktarını belirtmek için kullanılan bir terimdir. (wt% veya altında olduğu gibi g/ton, tonda gram olarak ifade edilir.

Nadir Toprak Elementleri (Rear-Earth-Elements) Konusunda; Söylenmesi ve Bilinmesi Gereken Gerçekler: Yurdumuzda ESKİŞEHİR-BEYLİKOVA’da var olduğu tespit edilen 694 milyon tonluk NTE rezervinin yüzümüzü nasıl güldürdüğünü ve milletçe nasıl sevindiğimizi anlatmak isterim. Varmış, ama haberimiz yokmuş, varlık içinde yokluk çekiyormuşuz. Milletçe gözlerimiz parlıyor, ufkumuz açılıyor. Modern dünyanın en kritik hammaddelerine sahip olduğumuz tescillenmiş oldu ve oluyor. Modern Dünyanın Milletleri Diyor ki; dünyanın en kritik hammaddeleri haline gelen ve milyonlarca ton NTE ihtiva eden bu kaynaklara kim sahip oluyorsa ve onları kim kontrol ediyorsa “Stratejik ve Jeopolitik açıdan XXI. Yüzyılın üstünlüğünü elinde bulundurur”. NTE’lerine bu yüzyılın Petrolü denilmektedir.

Henüz petrol ve kömür son sözünü söylememiş olsa da NTE’lerinin kullanılması ile milyonlarca ton karbon gazı salan kaynaklar terk edilecektir. Onun yerine karbon dioksit yayınlaMayan kaynaklar konulacaktır. Bu yüzden bunlara “Yeşil Kapitalizmin Anahtarı” ve “Yeşil Elementler” denilmektedir.

Yakın bir gelecekte, 694 milyon ton NTE’ne sahip olan TÜRKİYE dünya BOR ihtiyacının da %48’ini karşılaması dolayısı ile Türkiye Teknolojik Üstünlüğün Merkezine yerleşmiş olacaktır. Türkiye bu potansiyeli ile dünyadaki fiyatları ciddi bir şekilde etkileyip değiştirebilecek güce de sahiptir.

Değerli okuyucularım: Geçtiğimiz günlerde Ay’a gönderilen uzay mekiğinin dönüşünde, dünya atmosferine girerken sürtünme ile oluşan sıcaklık 1700-2000 derece santigrattır. Buna rağmen mekik içerisindeki astronotlar 18,33 derece santigratta (65 derece Fahrenhayt) korunmuş olarak faaliyetlerine ve yaşamlarına devam edebiliyorlardı. İşte bu özellik, koruma ve dayanıklılık bile Nadir Toprak Elementleri (NTE)’nin uzay araçlarında kullanılması tekniği ile kazanılmaktadır. Biz de millet olarak, Türkiyemizin bu nimetleri sayesinde hedeflediğimiz teknolojik seviyelere ulaşacağız.

Yeter artık “Varlık İçinde Yokluk Çekmeyelim” diyoruz. Nadir Toprak Elementleri yarışındaki yerimizi almamız temennisiyle, Sağlıklı güzel günlere…

Muharrem KAYNAK

22 NİSAN 2026